رشد فیزیک

مجله ساینس در شمارۀ (VOL 340 19 APRIL 2013) ویژه نامه ای در خصوص چالش های مهم در آموزش علوم دارد که در برگیرندۀ مقاله های ارزنده ای با عناوین زیر است. همکاران مجربی که علاقه مند به ترجمۀ  این مقاله ها ( به انتخاب خود) برای انتشار در مجلۀ رشد فیزیک هستند با هماهنگی می توانند اقدام به این کار کنند.

The Challenge of Education and Learning in the Developing World

Understanding Neurocognitive Developmental Disorders Can Improve Education for All

Physical and Virtual Laboratories in Science and Engineering Education

Professional Development for Science Teachers

Outside the Pipeline: Reimagining Science Education for Nonscientists

Generating Improvement Through Research and Development in Education Systems

Proficiency in Science: Assessment Challenges and Opportunities

Teacherpreneurs: A Bold Brand of Teacher Leadership for 21st-Century Teaching and Learning 

نظرات ()

فوران مغناطیسی روی خورشید

  شکل زیر ترکیب دو تصویر فوران جرم هاله‌ای (coronal mass ejection) را  از خورشید نشان می‌دهد، رویدادی هیجان‌انگیز که در‌ آن حدود 10 به توان 12 کیلوگرم (یک میلیارد تن) از ماده از جو خارجی خورشید با سرعتی حدود 500 کیلومتر بر ثانیه یا بیشتر به فضا فوران می‌کند.

چنین فوران‌هایی در بازه‌های چند ساعت تا چند روز اتفاق می‌افتند. این فوران‌های عظیم از انرژی ذخیره شده در میدان مغناطیسی خورشید نیرو می‌گیرند.

بر خلاف میدان مغناطیسی به نسبت یکنواخت زمین، میدان خورشید به‌طور مداوم تغییر می‌کند،‌ و ناحیه‌هایی با میدان شدید غیر معمول (و در نتیجه چگالی انرژی مغناطیسی غیر معمول زیاد) بارها شکل می‌گیرند.

فوران جرم هاله‌ای وقتی روی می‌دهد که انرژی ذخیره شده در ناحیه‌هایی با میدان مغناطیسی شدید، ناگهان آزاد شود.

مرجع: فیزیک دانشگاهی جلد دوم

توجه: استفاده از مطالب  این وبلاگ در سایت ها یا وبلاگ های دیگر بدون درج آدرس دقیق و لینک مجاز نیست.

نظرات ()

 خاطرات استاد ناصر مقبلی از سال ها همکاری با مرحوم آقای دکتر محمود حسابی را می توانید در صفحه ای که به همین منظور در سایت آونگ ایجاد شده است ببینید. خاطرات دیگری به تدریج در این صفحه اضافه خواهد شد.

نظرات ()

فیزیک صفحه‌ها‌ی تماسی 

 در صفحۀ تماسی تلفن همراه یا یک دستگاه پخش MP3 ، یک ابزار پزشکی، یا یک تبلت (که در این جا نشان داده شده است) از فیزیک خازن‌ها استفاده می‌شود.

دو لایۀ ‌موازی از نوارها‌ی نازک رسانای شفاف نظیر اکسید ایندیم قلع پشت صفحه قرار دارند. ولتاژی بین این دو لایه برقرار می‌شود. نوارهای موجود در یک لایه به طور عمود بر نوارهای لایه‌ی دیگر سمت‌دهی شده‌اند، نقطه‌هایی که در آن‌ها این نوارها همپوشانی دارند به‌صورت شبکه‌ای از خازن‌ها عمل می‌کنند.

هنگامی که انگشت خود را (که رساناست) به یکی از نقطه‌های روی صفحه نزدیک می‌کنید، انگشت شما و لایۀ رسانای جلویی مانند خازن دومی عمل می‌کند که در آن نقطه به‌صورت متوالی بسته شده است. مدار متصل به لایه‌های رسانا مکان تغییر ظرفیت و در نتیجه جایی را که شما صفحه را لمس کرده‌اید تشخیص می‌دهد.

مرجع: فیزیک دانشگاهی جلد دوم

توجه: استفاده از مطالب  این وبلاگ در سایت ها یا وبلاگ های دیگر بدون درج آدرس دقیق و لینک مجاز نیست.

نظرات ()

دید فرابنفش 

بسیاری از حشرات و پرندگان می‌توانند طول‌موج‌های فرابنفش را که انسان نمی‌تواند ببیند مشاهده کنند. به طور مثال، تصویر طرف چپ نشان می‌دهد که چگونه سوزانس سیاه چشم (Genus Rudbeckia) به نظر ما می‌آید (یعنی با چشم انسان دیده می شود.)

 تصویر طرف راست که با یک دوربین حساس به فرابنفش گرفته شده است نشان می‌دهد که چگونه همین گل‌ها توسط زنبور‌هایی که روی آن‌ها گرده‌افشانی می‌کنند دیده می‌شوند. به لکۀ  مرکزی بیرون زده که برای چشم انسان‌ نامرئی است توجه کنید. به همین ترتیب، بسیاری از پرندگان با دید فرابنفش، از جمله مرغ‌های عشق، طوطی‌ها و طاووس‌ها، روی بدن خود نقش‌هایی فرابنفش دارند که آن‌ها را برای یک‌دیگر بیش‌تر از ما آشکار می‌سازند.

مرجع: فیزیک دانشگاهی جلد دوم

نظرات ()

مثالی ساده از یک فرایند بی دررو

وقتی یک بطری محتوی نوشابۀ گازداری را تکان دهید و درب آن را بردارید گاز تحت فشار درون بطری ، چنان سریع به طرف بیرون منبسط می‌شود که زمانی برای تبادل گرما با محیط اطرافش نخواهد داشت. در نتیجه این انبساط بی‌درروست. وقتی که گاز در حال انبساط روی محیط اطرافش کار انجام می‌دهد ، انرژی درونی و دمای آن افت می‌کند ؛ دمای پایین بخار آب را چگالیده می‌کند و به شکل ابر بسیار ریزی در می‌آورد.

مرجع: فیزیک دانشگاهی جلد اول

نظرات ()

مثالی ساده از یک فرایند ترمودینامیکی

در ترمودینامیک همواره دربارۀ انتقال انرژی به داخل یا از داخل یک دستگاه خاص سخن می‌گوییم. این دستگاه می‌تواند یک وسیلۀ مکانیکی ، یک اندامگان زیستی یا مقدار مشخصی از ماده ، مانند مادۀ سرمازا داخل یک دستگاه تهویۀ  مطبوع یا بخار در حال انبساط داخل یک توربین باشد. 

 یک مثال آشنا ، مقداری دانۀ ذرت درون قابلمه‌ای در دار است. وقتی قابلمه روی اجاق است با رسانش گرما ، انرژی به دانه‌های ذرت داده می‌شود. وقتی دانه‌های ذرت با صدا باز می‌شوند ، نیرو قائمی رو به بالا به درپوش وارد می‌کنند و با جا‌به‌جا کردن آن، کار انجام می‌دهند.حالت دانه‌های ذرت در این فرایند، که یک فرایند ترمودینامیکی است، تغییر می‌کند زیرا موقع باز شدن ، حجم ، دما و فشار همه تغییرمی‌کنند. 

مرجع: فیزیک دانشگاهی جلد اول

نظرات ()

از نقد قلب تا نقد روان 

چندی پیش( آبان و آذرماه 91) دو مصاحبه جداگانه با آقای دکتر ضیاء موحد و آقای دکتر رضا منصوری در خصوص مرحوم دکتر حسابی انجام گرفت که منجر به واکنش و پاسخ بنیاد دکتر حسابی به مباحث مطرح شده در این مصاحبه ها گردید.( لینک مرتبط: مرحوم دکتر حسابی از نگاه دکتر گلشنی)

 از آنجا که استاد ناصر مقبلی نزدیک به 25 سال  با مرحوم دکتر حسابی همکاری مستقیم داشته اند دو  یادداشت در خصوص خاطرات همکاری ایشان با آقای دکتر حسابی تنظیم شده است که بنا به تقاضای ما برای انتشار در وبلاگ رشد فیزیک، به خوانندگان ارجمند تقدیم می شود.

یادداشت اول  ،   یادداشت دوم

نظرات ()

 به علوم نانو خوش آمدید

کتاب و DVD به علوم نانو خوش آمدید توسط انتشارات مدرسه برای دانش آموزان دوره متوسطه منتشر شد. این کتاب از مجموعه کتاب های انجمن معلمان علوم آمریکا(NSTA) مربوط به سال 2011 انتخاب و ترجمه شده است. بخش اول این کتاب شامل پنج فصل برای آشنایی با مفاهیم علوم و فناوری نانو و بخش دوم آن شامل پنج فعالیت به همراه راهنمای معلم برای پروژه های دانش آموزی در خصوص آشنایی با علوم و فناوری نانو است. آشنایی بیشتر 

نظرات ()

استاد علی اصغر نوروزیان (1391- 1295)، معلم و مولف پیشکسوت آموزش فیزیک و بنیانگذار انجمن معلمان علوم تجربی ایران درگذشت. مرحوم نوروزیان همچنین در سال 1327 به همراه گروهی از معلمان مدارس هدف را در تهران پایه گذاری نمودند و در تالیف  کتاب های درسی فیزیک و شیمی، موسوم به مجموعه رنر (رهنما - نوروزیان - رضاقلی راده) سهم بسزایی داشتند. آخرین حضور رسمی ایشان در جمع معلمان فیزیک در دوازدهمین کنفرانس آموزش فیزیک ایران (1390) در دانشگاه امیرکبیر بود که با ذکر خاطره ای زیبا و تاثیرگذار حاضرین را شیفته نکته بینی، دفت و شیوه بیان خود نمودند!  مراسم خاکسپاری آن استاد فرزانه روز پنج شنبه 11 آبان ماه از منزل شخصی آن مرحوم و مراسم ختم روز شنبه به تاریخ 13 آبان ماه در مسجد جامع شهرک غرب از ساعت یک و نیم  تا سه بعد از ظهر برگزار می شود.

از راست به چپ: خانم میرهادی، دکتر ثبوتی، دکتر فرخی، مرحوم نوروزیان، دکتر گلستانیان، آقایان معتمدی و بصیره

(دانشگاه امیرکبیر- دوازدهمین کنفرانس آموزش فیزیک ایران - شهریور 1390) 

خود زندگینامه مرحوم نوروزیان
چگونه معلم فیزیک شدم؟ به قلم مرحوم نوروزیان 

نظرات ()

از نور تا گور

تاوانی که باز هم باید داد!

روزهای آغازین هر سال را به خانه پدری در بروجن می روم. هفتم فروردین ماه سال 87 ، اما، خبری در شهر پیچید که شیرینی روزهای آغاز سال نو را برای همه، به ویژه جامعه فرهنگیان شهر و استان تلخ نمود. این خبر تلخ که در تعطیلی کشور چندان رسانه ای نشد مربوط به کشته شدن 27 نفر از معلمان چهارمحالی  بود که در قالب کاروران نور ، راهی مناطق جنوبی کشور بودند ( لینک خبر ).

اکنون که روزهای پایانی مهرماه 1391 را می گذرانیم خبری دیگر از همان جنس، اما دلخراش تر، توان هرگونه کاری را از من گرفته و مرا اندیشناک این واقعیت نموده است که تا کی فرهنگیان و دانش آموزان این دیار باید تاوان سیاست ها و رفتارهایی را بپردازند که پس از وقوع حادثه حتی کسی مسوولیت آن را نمی پذیرد (لینک های خبر 1 ،  2  ،  3 ، 4 ).

نظرات ()

در ویرایش یازدهم کتاب مبانی آموزش نموداری درج شده است که در آن می توان روند تغییر میانگین درآمد سالانه ی یک معلم را در آمریکا نسبت به سایر کارکنان دولت و همچنین مشاغل دیگر از سال 1965 تا سال 2007  مشاهده نمود. برای دریافت نسخه  pdf کتاب می توانید به نشانی khalily@gmail.com  ایمیل بزنید.

Foundation of Education, 11th edition,A.C.Ornctein,..., 2011

نظرات ()