رشد فیزیک

فیزیک و آموزش فیزیک

مدل سازی در فیزیک و آموزش فیزیک

مدل سازی در فیزیک و آموزش فیزیک

امروزه واژه ی مدل سازی در فیزیک ، شیمی ، زیست شناسی و به طور کلی آموزش علوم بسیار فراگیر شده است. در فیزیک ، دانش آموزان مدل های ساختار اتم و هسته، جسم جامد ، منظومه ی شمسی و مدل های بسیار دیگری را می آموزند . در درس زیست شناسی با مدل هایی از قبیل دستگاه گردش خون ، ساختمان سلول و فرایند های سوخت و ساز آشنا می شوند.

در مقاله های متعددی امتیاز در گیر شدن دانش آموزان در ساختن مدل توضیح داده شده است. هر چند دانش آموزان در کلاس های سنتی و رایج درس فیزیک درک روشنی از مفهوم مدل به دست نمی آورند و در نتیجه متوجه نقش این مفهوم در فیزیک درک پدیده ها و مفاهیم آن نمی شوند ولی امروزه در برنامه های درسی کشورهای پپشرو، آموزش مدل سازی نمونه ای از کل یک برنامه آموزشی بر پایه مدل سازی است. همین طور معلمان فیزیک نیز مشکلاتی در تعریف  و نقش آن در آموزش فیزیک دارند.

قرار است از روز ۲۹ مرداد ماه تا ۳ شهریور ماه کنفرانسی با عنوان مدل سازی و نقش آن در آموزش فیزیک از طرف گروه بین المللی پژوهش و آموزش فیزیک اروپا در دانشگاه آمستردام برگزار شود که امید است پس از پایان کنفرانس گزارش مشروحی در این خصوص تهیه و تقدیم کنم.

می گویند رویکرد مدل سازی در فیزیک با رنه دکارت و همکارانش شروع شد. او برای نخستین بار مطرح کرد که ساختار ذهنی یک دانشمند درباره ی جهان نباید فرضیه ای در نظر گرفته شود که نشانگر باورهای اوست بلکه مدل های مفیدی هستند که می توان از آن پیامدهای سازگار با مشاهده را استنتاج کرد.

امروزه ، اما ، در پژوهش های آموزش فیزیک واژه مدل با نام دیوید هستنز و همکارانش همراه است.آنها برای مدت بیش از بیست سال از کاربرد مدل در آموزش فیزیک حمایت کرده اند.

درک مشترک فیزیکدانان در خصوص ویژگی های یک مدل

  • مدل روایت ساده شده ی یک شیء یا فرآیند مورد بررسی است.
  • مدل می تواند توضیحی یا توصیفی باشند.
  • مدل باید توان پیشگویی داشته باشد.
  • مدل باید توان پیش بینی محدودیت ها را داشته باشد. 

 گزارش کنفرانس جهانی آموزش فیزیک با عنوان

"مدل سازی در آموزش فیزیک"

را در اینجا بخوانید. 

 مقاله مدل های آرمانی در فیزیک را اینجا ببینید.

لینک های مرتبط ۱ ، ۲

  
نویسنده : روح اله خلیلی بروجنی ; ساعت ۱۱:٠۸ ‎ب.ظ روز ۱۳۸٥/٥/٢۸
تگ ها :

معرفی کتاب

نخستین بار در نمایشگاه بین الملی کتاب تهران ، سال ۸۲ بود که کتابی نوشته ی بریان آرنولد  با عنوان Physical Processes: A Visual Approach توجه ام را جلب نمود. کتابی با رویکردی موثر ، کارامد و جذاب در آموزش فیزیک. کتابی که به کمک تصاویر مناسب از یک سو و توصیفی ساده و روان و حداقلی از سوی دیگر سعی کرده است با اجتناب از زیاده گویی های غیر ضروری بستر مناسبی را جهت درک مفاهیم فیزیک برای مخاطبین متنوعی از دانش آموز تا معلم و همچنین علاقه مندانی که می خواهند با زیبایی های نهفته در ذات فیزیک با زبانی ساده و دقیق آشنا شوند فراهم کند.

پس از بررسی اجمالی کتاب و مشورت با برخی از دوستان ، تصمیم به ترجمه ی کتاب گرفتم . ترجمه ی کتاب از نیمه گذشته بود که به جهت مشغله های دیگری که برایم فراهم شده بود ، خانم مریم عباسیان که پیش از آن در مجله ی رشد فیزیک همکاری ای از سر شوق و دقت با ما داشتند مرا در ادامه ی ترجمه ی کتاب یاری دادند . سرانجام در اسفند ماه همان سال بود که کتاب پس از ویرایش علمی ، که دوست عزیزم آقای ناصر مقبلی به نیکی و درستی زحمت آن را متقبل شدند ، به انتشارات مدرسه تحویل داده شد. هر چند حداقل انتظار  این بود که کتاب در سال ۸۴ و به مناسبت سال جهانی فیزیک ، که هدف واقعی آن کشاندن فیزیک به سطح جامعه بود ، صورت انتشار پذیرد ولی، این انتظار اکنون و پس از قریب به دو سال و نیم به به ثمر نشسته است.

بریان آرنولد، نویسنده ی این کتاب که تجربه ای طولانی در آموزش فیزیک دارند ، پس از سال ها آموزش به دانش آموزانی با قابلیت های علمی مختلف ، به این نتیجه رسیده اند که درک ایده های نهفته در پشت بیشتر مفاهیم فیزیک و کاربردهای آن در زندگی برای همه میسر است. آنچه در این راه در میزان موفقیت دانش آموزان موثر است ، شیوه های آموزش ماست . این شیوه ها می تواند درهای درک و فهم فیزیک را برای همه ی دانش آموزان ، بدون توجه به توانایی علمی آنان ، باز یا بسته کند.

فیزیک موضوعی هیجان انگیز است و بیشترین ارتباط را با دنیای واقعی دارد. آرنولد ، نویسنده ی کتاب ، امیدوار است این کتاب دری باز کند برای کسانی که پیش از این فکر می کردنمد، دسترسی به این دنیا برای آنان ناممکن است.

 

            
        
            
    

  
نویسنده : روح اله خلیلی بروجنی ; ساعت ۱:٥٢ ‎ب.ظ روز ۱۳۸٥/٥/٢۱
تگ ها :